Algoritma serisi 1: Açık Anahtarlı Şifreleme Nedir ?

Yazar : memduhbasgan Yayınlanma Tarihi : 07 Kasım 2020
İnsanlar sır saklama konusunda iyidir ve sırlarını başka bir insana aktarmak isterlerse bunu sadece yanına gidip kulağına fısıldayarak yapabilirler, Bilgisayarlar dünyasında ise bu insanların yaptığı kadar kolay değildir. Bilgisayarlar, insanlar gibi fısıldayamazlar..
Algoritma serisi 1: Açık Anahtarlı Şifreleme Nedir ?

İnsanlar sır saklama konusunda iyidir ve sırlarını başka bir insana aktarmak isterlerse bunu sadece yanına gidip kulağına fısıldayarak yapabilirler. Bilgisayarlar dünyasında ise bu insanların yaptığı kadar kolay değildir. Bilgisayarlar, insanlar gibi fısıldayamazlar. Fakat insanlar bilgisayarlar aracılığı ile bazi bilgileri fısıldamak isterler. Tabii ki mesele bu kadar basit değil..

Günümüzde bilgisayar kullanımı o kadar yaygınlaştı ki artık koparılamaz bir parçamız haline geldi, fısıldamanın ötesine geçti. Her gün internet üzerinden milyonlarca mesaj gönderilip, yüz binlerce satış veya alış işlemi gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla tüm bu internet üzerinde gelen ve giden verilerin bir şekilde korunması ya da güvenli bir şekilde aktarılması gerekiyor. İşte bu sorunlar sonucunda ortaya çıkan şifreleme algoritmalarından birisi olan  Açık Anahtarlı Şifreleme sayesinde günlük milyarlara ulaşan internet trafiği güvenli hale geliyor. Uzun uzun anlatmak yerine tek bir örnekle ve herkesin anlayabileceği şekilde anlatırsak Açık Anahtarlı Şifreleme, birkaç basit fakat dahiyene adımdan oluşur. Bu adımlarda bize eşlik edecek hayali karakterlerimiz Metin, Ali ve Feyyaz'a teşekkür ederiz..

Senaryo: Metin, Ali ve Feyyaz bir odadalar ve hepsinin elinde farklı renklerde çok sayıda boya var. Her birine aynı miktar ve aynı türde boyalar verilmiş. Boyaların isimleri üstlerinde çok açık ve net bir şekilde yazıyor. Herkesin kendisine ait perdeyle çevrili bir alanı var ve eğer kendi özel boyalarını hazırlamak isterlerse bu alana gidip kendilerine verilmiş boyaları karıştırarak kendi özel renklerini hazırlıyorlar. Özel alanlara sadece kendi sahipleri girebilir. Bu renkler kendi özel renkleri ve sadece istedikleri kişilerle paylaşmak istiyorlar ama bir sorun var; Feyyaz biraz hiperaktif ve herkesin boyasına görmek için can atıyor. Eğer Metin ve Ali boyalarını birbirine göstermek isterlerse kendi özel alanlarından ayrılıp Feyyaz'ın önünden geçmeleri gerekir ve Feyyaz maalesef Metin ve Ali'nin özel boyalarını görmüş olur. Metin ve Ali, Feyyaz'ın boyalarını görmesini istememektedir ve akıllarına bir fikir gelir. Buna göre aşağıdaki adımları uygularlar:

Adım 1: Metin ve Ali kendi alanlarında kendi boyalarını karıştırarak birer özel renk karışımı hazırlar.

Adım 2: Metin ya da Ali topluma açık renk dedikleri fazladan bir boya karışımını odanın ortasına bırakır. Örneğin papatya sarısı..

Adım 3: Metin ve Ali daha sonra bu topluma açık renkten alıp kendi özel alanlarına dönerek, kendi özel renk karışımlarına bu boyadan eklerler ve yeni karışıma toplumsal özel renk adını verirler.

Adım 4: Daha sonra Metin ve Ali hazırladıkları toplumsal özel renkleri birbirleri ile değiştirir. Bu sırada odanın ortasında olan feyyaz tüm olan bitene şahit oluyordur fakat gördüğü karışımlar odanın ortasındaki topluma açık renk ve Metin ve Ali'nin özel renkleri ile oluştuğu için Feyyaz, Metin ve Ali'nin özel renklerini bilemez. 

Adım 5: Daha sonra özel alanlarına giden Metin ve Ali, değiştirdikleri boya karışımlarına kendi özel boya karışımlarından ekler. Şaşılacak şekilde Metin ve Ali artık aynı renkte boyalara sahip olurlar. 

Nasıl mı oluyor ? Metin'in koyu kırmızı, Ali'nin de  turkuaz renk oluşturduğunu düşünelim. Metin, Ali'den turkuaz renk ile toplumsal özel renk olan papatya sarısının karışımını alıp ona koyu kırmızı eklemiş oldu. Yani Metin'in elindeki renkler sırasıyla turkuaz, papatya sarısı ve koyu kırmızıdır. Şimdi Ali'nin elindekilere bakalım, Ali Metin'den koyu kırmızı ve papatya sarısı karışımı almıştı. Ali'nin elinde de artık koyu kırmızı, papatya sarısı ve turkuaz karışımı olan renk var. Artık Metin ve Ali aynı renklere sahip ve renklerini değiş tokuş ederken Feyyaz onları görse bile hangi renkleri kullandıklarını anlaması imkansız oldu.

Açık Anahtarlı Şifreleme tabii ki karışık matematiksel işlemler ve algoritmalar içerse bile, temelinde oldukça basit ama şaşırtıcı olan bu mantık yatar. Aynı mantığı sayılar ile de yapabilirsiniz. Bir sonraki serimizde görüşmek üzere..

 

Bu yazı John MacCormick'in Geleceği Değiştiren Dokuz Algoritma kitabından esinlenerek yazılmıştır.


Şeytan mı?, Melek mi? ; Bitcoin

Şeytan mı?, Melek mi? ; Bitcoin

Bitcoin tam olarak bir para birimi gibi tanımlanamasa da ekonomik bir değerinin olduğu tüm dünya ülkeleri tarafından kabul edilebilir bir konumda. Covid-19 virüsünün dünyayı etkisi altına almasıyla bi...

Nedir bu GameStop?

Nedir bu GameStop?

Son zamanlarda hisse senedi çıkışlarıyla gündemde yer alan GameStop nedir?

Şizofreni Nedir? Şizofreni Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar Nelerdir?

Şizofreni Nedir? Şizofreni Hakkında Doğru Bilinen Yanlı...

Şizofreni hakkında halk arasında doğru olduğu düşünülen bir çok yanlış görüş mevcuttur. Bu yanlışları doğrularıyla birlikte sizler için derledik….

Fenerbahçe, Mesut Özil’in Yıllık Ücretini Açıkladı!

Fenerbahçe, Mesut Özil’in Yıllık Ücretini Açıkladı!...

Geçtiğimiz günlerde Arsenal’den Fenerbahçe’nin transfer ettiği Mesut Özil’in yıllık ücreti açıklandı. İşte haberin ayrıntıları…

Ünlü Sunucu Larry King Hayatını Kaybetti...

Ünlü Sunucu Larry King Hayatını Kaybetti...

Sayısız röportajları ve mükemmel sunumu ile ikon haline gelen ve uzun süredir CNN sunucusu olan Larry King hayatını kaybetti.

Yeni çıkan Samsung serisi S21'de neler değişti

Yeni çıkan Samsung serisi S21'de neler değişti

Samsung , Perşembe günü Galaxy S21, Galaxy S21 Plus ve Galaxy S21 Ultra'dan oluşan yeni nesil Galaxy S21 serisini tanıttı.

Uber Türkiye Erişim Engeli Kaldırıldı

Uber Türkiye Erişim Engeli Kaldırıldı

Resmi Uber sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamada resmen uberin erişim engelinin kaldırıldığı bildirildi.

Fahrettin Koca CoronaVac Aşısını Yaptıran İlk Türk Vatandaşı oldu.

Fahrettin Koca CoronaVac Aşısını Yaptıran İlk Türk Vata...

Sağlık bakanı Fahrettin Koca Çin'den gelen CoronaVac Aşısını Yaptıran ilk Türk vatandaşı oldu.

Türkiye'nin İlk Resmi Kripto Para Birimi İçin Çalışmalar Devam Ediyor

Türkiye'nin İlk Resmi Kripto Para Birimi İçin Çalışmala...

Bitcoin, 2009'daki yükselişiyle birlikte, dünya finans sisteminin yerini alacak olan blockchain teknolojisini hayatımıza soktu. Bu teknolojinin en önemli çıktısı olan kripto para, önemli bir yatırım a...

WhatsApp’a En İyi ve Güvenilir Alternatifler !

WhatsApp’a En İyi ve Güvenilir Alternatifler !

Değiştirmek, başka bir uygulamaya geçmek mantıklı bir tercih olabilir. Belki WhatsApp’a geri adım attırabilir. Peki alternatif uygulamalar ve bu uygulamalar hakkında bilgiler nedir? İşte bütün ayrıntı...

WhatsApp’tan Zorunlu Güncelleme !

WhatsApp’tan Zorunlu Güncelleme !

Açıklamaya göre sunulan gizlilik sözleşmesinin onaylanmaması durumunda Türkiye’deki WhatsApp kullanıcıları uygulamayı kullanmaya devam edemeyecek. İşte detaylar..

Anksiyete Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete yaşadığınızı gösteren işaretler.

Kitap Okuma Alışkanlığı İçin 5 Önemli Tavsiye!

Kitap Okuma Alışkanlığı İçin 5 Önemli Tavsiye!

Kitap okumayı alışkanlık haline getirmek istiyorsanız. Sizlere önereceğimiz 5 tavsiyeye kulak verin.

Alzheimer Olan Ünlü Ressamın Yıllar İçinde Değişen Otoportreleri...

Alzheimer Olan Ünlü Ressamın Yıllar İçinde Değişen Otop...

Ünlü Ressam William Utermohlen'in Alzheimer olduktan sonraki çizimleri sizleri hayrete düşürecek!

Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk nedir? Belirtileri nelerdir? Tedavisi nedir?